Thursday, 09 September 2010 14:13 Written by Kenneth Manusama

Oud-Ambassadeur Peter van Walsum baarde opzien toen hij een pagina opeisde in het rapport van de Commissie Davids zich had gebogen over de gang van zaken rondom de Nederlandse politieke steun aan de invasie van Irak in 2003 (zie ook Vitoria Paper Nr. 1). Hoewel van Walsum de breed gedragen conclusie van de Commissie deelde dat de Amerikaanse aanval op Irak in strijd was met het internationale recht, voelde hij zich genoodzaakt zijn visie op de rol van het volkenrecht in de internationale politiek weer te geven. Volgens van Walsum heeft in de internationele politiek het volkenrecht niet altijd het laatste woord. Zwaarwegende politieke overwegingen, zoals een humanitaire noodtoestand, staten kunnen dwingen tot handelen ondanks het feit dat dit handelen in strijd is met het recht. De handeling is dan legitiem en illegaal tegelijkertijd. Of dient een gerechtvaardigd militair optreden uit te blijven wanneer hiervoor geen grondslag in het internationaal recht gevonden kan worden? In deze context wordt vaak gewezen op het militair ingrijpen van de NAVO in Kosovo in 1999, terwijl een duidelijke rechtsgrondslag daarvoor ontbrak.

In Vitoria paper nummer 3 wordt deze strijd tussen legaliteit en legitimiteit kort besproken. In het bijzonder worden verschillende voorbeelden uit het verleden aangehaald om aan te tonen dat een goede rechtvaardiging voor een militair ingrijpen de juridische discussie veelvuldig heeft doen verstommen.