Is Bouterse de volgende Noriega?
Tuesday, 27 July 2010 13:05
In 1989 viel Amerika Panama binnen met als voornaamste doel de arrestatie van de militaire dictator Manuel Noriega. Eén van de belangrijkste redenen voor zijn arrestatie was zijn betrokkenheid bij grootschalige drugshandel. Een president die door middel van een invasie van zijn land wordt gearresteerd vanwege drugs....
In de media is veel gesproken over de immuniteit die Desi Bouterse geniet onder het internationale recht als nieuw gekozen president van Suriname. Volgens internationale jurisprudentie houdt deze immuniteit in dat Bouterse als zittend staatshoofd niet gearresteerd of vervolgd mag worden door een andere staat wanneer hij bijvoorbeeld op staatsbezoek is. Er zijn tegenwoordig wel uitzonderingen op immuniteit wanneer het gaat om vervolging door het Internationaal Strafhof, maar dan moet het wel gaan om genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Denk aan bijvoorbeeld President Bashir van Sudan die aangeklaagd is bij het Hof voor genocide. Bouterse is echter in Nederland veroordeeld voor drugshandel, wat dus niet valt binnen de rechtsmacht van dit Hof.
Bij de bekende strafpleiter en bekend tegenstander van Bouterse, Gerard Spong, lijkt de wens de vader van de gedachte zijn geweest in zijn opiniestuk (zie ook reactie van Jebbink). Hij doet in het stuk zijn best om aan te tonen dat immuniteit steeds meer wordt beperkt. Dat is zoals gezegd tot op zekere hoogte waar, maar Spong gaat voorbij aan de regel dat een zittend staatshoofd niet gearresteerd of vervolgd mag worden. De verplichtingen uit het Verdrag inzake Verdovende Middelen, noch het feit dat dit verdrag van een recentere datum is doen daar niets aan af. Dat laatste is ook niet makkelijk, aangezien de regels omtrent immuniteit al eeuwenoud zijn en één van de pijlers is waardoor de betrekkingen tussen staten soepel verlopen.
De verwijzing door Spong naar het geval van Noriega en Panama is wel intrigerend. De Verenigde Staten had geen enkele moeite om Panama binnen te vallen en Noriega te arresteren, onder andere vanwege zijn grote betrokkenheid bij drugshandel. De claim van immuniteit door Noriega werd ook vervolgens makkelijk door de Amerikaanse rechter. De VS hadden Noriega nooit erkend als de grondwettelijke leider van Panama; Panama zou nooit immuniteit aan Noriega hebben verleend; en hij werd beschuldigd van daden die betrekking hadden tot puur persoonlijk gewin. De juridische redeneringen zijn niet altijd te volgen, maar de VS hebben in ieder geval de bereidheid getoond om ook voor drugshandel een klein Latijns-Amerikaans land binnen te vallen. Aangezien de VS al druk bezig is met het bestrijden van de drugshandel in Colombia en het Caribisch gebied, vanaf bases op de Nederlandse Antillen, zal Bouterse niet al te veel misbruik van zijn positie moeten maken voor zijn persoonlijke verrijking en/of de Amerikanen te veel tegen de haren in te strijken. Je weet nooit wat er dan kan gebeuren...
Update: De VS laten Bouterse vooralsnog zijn gang gaan. Hij mag in ieder geval naar de Verenigde Naties in New York toe.